Системийн сэтгэлгээний үндэс

• Системийн сэтгэлгээний үндсэн ойлголт, зарчим, шинж чанарыг тайлбарлаж, уламжлалт шугаман сэтгэлгээнээс ялгагдах онцлогийг тодорхойлох.
• Системийн хил хязгаар, бүрэлдэхүүн хэсэг, оролт, гаралт болон тэдгээрийн харилцан хамаарлыг тодорхойлж, бодит жишээн дээр системийн бүтцийн шинжилгээ хийх.
• Системийн шалтгаан-үр дагаврын холбоо, эерэг болон сөрөг эргэх холбооны механизмыг тодорхойлж, шалтгаан-үр дагаврын гогцооны диаграмм ашиглан системийн зан төлөв, өөрчлөлтийн динамикийг тайлбарлах.
• Бодит асуудлын шинж тэмдэг болон үндсэн шалтгааныг ялган тодорхойлж, системийн харилцан хамаарал, бүтцийн хүчин зүйлсийг шинжлэх замаар асуудлын суурь шалтгааныг илрүүлэх.
• Системийн шинжилгээний үр дүнд тулгуурлан асуудлыг шийдвэрлэх боломжит хувилбаруудыг боловсруулж, тэдгээрийн харилцан хамаарал, хэрэгжих боломж болон болзошгүй үр дагаврыг харьцуулан үнэлж, үндэслэлтэй шийдэл санал болгох.

• Байгууллага, нэгжийн удирдах ажилтан, менежерүүд
• Бодлого, стратеги, төлөвлөлтийн чиглэлийн мэргэжилтнүүд
• Судлаач, шинжээч, зөвлөхүүд
• Төсөл, хөтөлбөрийн менежер, хэрэгжүүлэгчид
• Байгууллагын үйл ажиллагаа, бизнес процессын шинжилгээ хариуцсан мэргэжилтнүүд
• Системийн сэтгэлгээ, системийн шинжилгээний суурь мэдлэг эзэмших сонирхолтой оюутан, мэргэжилтнүүд

СУРГАЛТЫН ЗОРИЛГО

Суралцагчдад системийн сэтгэлгээний суурь мэдлэг, арга зүйг эзэмшүүлж, байгууллага, нийгэм, бизнес болон өдөр тутмын үйл ажиллагаанд тулгарч буй асуудлыг харилцан уялдаа бүхий системийн хүрээнд ойлгох, шинжлэх, шийдвэрлэх анхан шатны чадварыг хөгжүүлэхэд оршино.

СУРАЛЦАХ ҮР ДҮН

Сургалтыг амжилттай дүүргэсэн суралцагч дараах мэдлэг, ур чадварыг эзэмшинэ.

1. Систем, системийн сэтгэлгээний үндсэн ойлголт, зарчмыг тайлбарлах.
2. Системийн хил хязгаар, бүрэлдэхүүн хэсэг, оролцогч талуудыг тодорхойлох.
3. Системийн элементүүдийн харилцан хамаарал, шалтгаан-үр дагаврын холбоог шинжлэх.
4. Эргэх холбоо, хугацааны хоцрогдол, системийн зан төлөвийг анхан шатанд тайлбарлах.
5. Асуудлын илрэл болон суурь шалтгааныг ялган тодорхойлох.
6. Системийн харилцан хамаарлыг энгийн шалтгаант холбоосын диаграммаар дүрслэх.
7. Бодит асуудлыг системийн түвшинд авч үзэж, боломжит шийдлийн хувилбаруудыг боловсруулах.

СУРГАЛТЫН СЭДЭВЧИЛСЭН БҮТЭЦ

Сэдэв 1. Системийн сэтгэлгээний үндэс — 4 академик цаг

Системийн тухай ойлголт, системийн сэтгэлгээний зарчим, уламжлалт болон системийн хандлагын ялгаа, систем ба гадаад орчны харилцан хамаарал.

Сэдэв 2. Системийн бүтэц ба харилцан хамаарал — 4 академик цаг

Системийн элементүүд, бүтэц, хил хязгаар, оролцогч талууд, харилцан хамаарал болон системийн зураглал.

Сэдэв 3. Системийн зан төлөв ба шалтгаант холбоо — 4 академик цаг

Шалтгаан-үр дагаврын холбоо, эерэг ба сөрөг эргэх холбоо, хугацааны хоцрогдол, системийн зан төлөв, шалтгаант холбоосын диаграммын үндэс.

Сэдэв 4. Системийн асуудал ба шийдэл — 4 академик цаг

Асуудлын илрэл ба суурь шалтгаан, системийн түвшний асуудлын шинжилгээ, шийдлийн хувилбар боловсруулах, бодит кейс дээр ажиллах.

Нийт хугацаа: 16 академик цаг.

СУРГАЛТЫН АРГА ЗҮЙ

Сургалтыг онолын мэдлэг, оролцоонд суурилсан хэлэлцүүлэг, практик дасгал болон кейс шинжилгээг хослуулан зохион байгуулна.

Үндсэн арга зүй:

1. Онолын тайлбар: Системийн сэтгэлгээний үндсэн ойлголт, зарчим, арга хэрэгслийг жишээгээр тайлбарлах.
2. Харьцуулсан шинжилгээ: Асуудлыг уламжлалт болон системийн хандлагаар авч үзэж, ялгааг тодорхойлох.
3. Системийн зураглал: Сонгосон асуудлын оролцогч талууд, элементүүд, хил хязгаар, харилцан хамаарлыг дүрслэх.
4. Шалтгаант холбоосын диаграмм: Асуудалд нөлөөлөх хүчин зүйлсийн шалтгаан-үр дагаврын холбоо, эргэх холбоог зураглах.
5. Кейс шинжилгээ: Байгууллага, бизнес эсвэл нийгмийн бодит жишээн дээр системийн асуудлыг тодорхойлох.
6. Бүлгийн хэлэлцүүлэг: Асуудлын суурь шалтгаан болон боломжит шийдлийн хувилбаруудыг хамтран хэлэлцэх.

Практик ажлын үр дүн:

Суралцагч сонгосон нэг асуудлын системийн зураглал, шалтгаант холбоосын энгийн диаграмм болон шийдлийн анхан шатны саналыг боловсруулна.

СУРГАЛТЫН ҮНЭЛГЭЭНИЙ АРГАЧЛАЛ

Суралцагчийн мэдлэг, ур чадварыг онолын ойлголт, системийн зураглал, шалтгаант холбоосын шинжилгээ болон практик кейсийн үр дүнд тулгуурлан үнэлнэ.

Үнэлгээний бүрэлдэхүүн:

1. Онолын мэдлэгийн сорил — 20%: Системийн сэтгэлгээний үндсэн ойлголт, зарчим, нэр томьёоны мэдлэгийг шалгана.
2. Системийн зураглал — 25%: Асуудлын хил хязгаар, элементүүд, оролцогч талууд, харилцан хамаарлыг тодорхойлсон байдлыг үнэлнэ.
3. Шалтгаант холбоосын диаграмм — 25%: Хүчин зүйлсийн холбоо, эргэх холбооны бүтэц, диаграммын логик зөв байдлыг үнэлнэ.
4. Кейс шинжилгээ ба шийдлийн санал — 30%: Асуудлын суурь шалтгааныг тодорхойлж, системийн түвшний шийдлийн үндэслэлтэй санал боловсруулсан байдлыг үнэлнэ.

Үнэлгээний нийт жин: 100%.

Үнэлгээний нарийвчилсан рубрик, сургалт амжилттай дүүргэсэнд тооцох босго болон гэрчилгээ олгох нөхцөлийг сургалтын хөтөлбөрийг эцэслэн батлах үед тогтооно.

СУРГАЛТЫН ЗОРИЛТОТ БҮЛЭГ

Энэхүү сургалт нь системийн сэтгэлгээний суурь мэдлэг эзэмшиж, асуудлыг цогц байдлаар ойлгох, шинжлэх, шийдвэрлэх чадвараа хөгжүүлэх хүсэлтэй хүмүүст зориулагдсан.

Хамрагдах боломжтой бүлгүүд:

1. Байгууллага, аж ахуйн нэгжийн удирдах ажилтан, менежерүүд.
2. Бодлого, төлөвлөлт, стратеги, судалгаа, шинжилгээний чиглэлээр ажилладаг мэргэжилтнүүд.
3. Бизнесийн үйл ажиллагаа, төсөл, хөтөлбөр хариуцсан ажилтнууд.
4. Төрийн болон төрийн бус байгууллагын албан хаагчид.
5. Их, дээд сургуулийн багш, судлаач, оюутнууд.
6. Системийн шинжилгээ, загварчлалын чиглэлээр цаашид мэргэших сонирхолтой хүмүүс.

УРЬДЧИЛСАН ШААРДЛАГА

Сургалтад хамрагдахад системийн шинжилгээ, загварчлалын чиглэлийн тусгай мэдлэг, өмнөх сургалтын гэрчилгээ шаардахгүй.

Суралцагч нь асуудлыг шинжлэн ойлгох, хэлэлцүүлэгт оролцох, практик даалгавар гүйцэтгэх сонирхолтой байх шаардлагатай.

Компьютерийн хэрэглээний анхан шатны мэдлэгтэй байх нь практик дасгал гүйцэтгэхэд давуу тал болно.

СУРГАЛТЫН ТӨГСӨЛТИЙН ҮР ДҮН

Сургалтыг амжилттай дүүргэсэн суралцагч системийн сэтгэлгээний үндсэн ойлголт, арга хэрэгслийг ашиглан сонгосон асуудалд анхан шатны системийн шинжилгээ хийх чадвараа харуулсан байна.

Суралцагчийн боловсруулсан ажлын үр дүн:

1. Сонгосон асуудлын товч тодорхойлолт.
2. Системийн хил хязгаар, бүрэлдэхүүн хэсэг, оролцогч талуудын зураглал.
3. Гол хүчин зүйлсийн харилцан хамаарлыг харуулсан шалтгаант холбоосын диаграмм.
4. Асуудлын боломжит суурь шалтгааны тайлбар.
5. Системийн түвшинд авч үзсэн шийдлийн анхан шатны санал.

СУРГАЛТ ДҮҮРГЭЛТИЙН ҮНЭЛГЭЭ

Сургалт дүүргэлтийг суралцах үр дүнд нийцсэн онолын сорил, практик даалгавар, кейс шинжилгээний үнэлгээнд үндэслэн тогтооно.

Үнэлгээний бүрэлдэхүүн, жинг өмнө тодорхойлсон үнэлгээний аргачлалтай уялдуулна.

ГЭРЧИЛГЭЭНИЙ НӨХЦӨЛ

Сургалтын хөтөлбөр, үнэлгээний нарийвчилсан шалгуур, амжилттай дүүргэсэнд тооцох босго болон гэрчилгээ олгох журмыг эцэслэн баталсны дараа мөрдөнө.

Гэрчилгээ олгохоор шийдвэрлэсэн тохиолдолд уг баримт бичиг нь зөвхөн тухайн сургалтыг тогтоосон шаардлагын дагуу дүүргэснийг баталгаажуулах зориулалттай байна.

Энэ нь мэргэжлийн тусгай зөвшөөрөл, мэргэжлийн эрх олгох баримт бичиг биш юм.